Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Resmi Gazete’de yayımladığı yeni yönetmelikle, ülke genelinde belediyeler dâhil tüm kamu kurumlarının açtığı kreş ve gündüz bakımevleri için bakanlıktan açılış izni alınması zorunlu hale getirildi.
Ülkedeki CHP’li belediyeler tarafından işletilen 785 kreşi de doğrudan etkileyen bu hamleye yerel yönetimlerden tepki geldi. Düzenlemeyi değerlendiren CHP’li belediye yöneticileri, denetim ve izin şartının şeffaflıktan ziyade muhalif belediyelerin elini kolunu bağlamayı ve başarılı sosyal belediyecilik projelerini engellemeyi amaçlayan siyasi bir hamle olduğunu vurguladı.
MEB DE YAZI GÖNDERMİŞTİ
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) CHP Grup Başkanvekili Ülkü İnanlı, BirGün’e şu değerlendirmeyi yaptı:
“Ekrem İmamoğlu İstanbul’da büyük bir farkla seçimi ve 26 belediyeyi de kazandıktan sonra, 2024 yılında Milli Eğitim Bakanlığı belediyelere ‘kreş açamayacaklarına’ dair bir yazı gönderdi. Aslında niyetleri o zamandan belliydi. Oysa İBB’nin şu anda 127 kreşi var ve bu, Ekrem Başkan’ın 2019’dan beri en büyük vaatlerinden biriydi. Tüm engellemelere ve operasyonlara rağmen, sıfır olan kreş sayısı 127’ye çıkarıldı. Bugün kreş fiyatları 30-40 bin lirayı bulmuşken, İBB bu hizmeti aylık sadece 5 bin liraya sunuyor. Üstelik bu kreşlerden yararlanan çocukların yüzde 50’si, gerçekten ihtiyaç sahibi olduğu için tamamen ücretsiz eğitim alıyor. Bu ticari bir iş değil, çok önemli bir sosyal hizmettir.”
MEB’in 2025 yılında da ‘Çocuk Etkinlik Merkezleri’ üzerinden bir genelge yayınladığını anımsatan İnanlı “Kreşlerin de çocuk etkinlik merkezlerinin de Bakanlığa bağlanacağı ifade edildi. Şimdi de Aile Bakanlığı yeni ve farklı bir yönetmelikle tüm kreşlerin kendilerine bağlanacağını ve izin alınacağını duyurdu. Yapılmak istenen çok açık: Belediyelerin yürüttüğü Belediye kreşlerine Bakanlık kıskacı Ülke genelinde belediyeler dâhil tüm kamu kurumlarının açtığı kreşlerin Aile Bakanlığı’nın iznine ve denetimine bağlayan yönetmelik tepki çekti CHP’li belediyelerin yöneticileri, “Denetimden kaçmıyoruz. Kaygımız, yönetmeliklerin siyasi biçimde yorumlanarak kreşlerin engellenmesi” dedi bu başarılı projeyi bünyelerine bağlamak. Denetimden bahsediyorlar. Bizim denetimden hiçbir çekincemiz yok. Zaten kreşleri açarken Bakanlık sistemine bilgileri giriyoruz. Tüm merkezlerimiz 7/24 kameralarla izleniyor, tamamen şeffafız. Sırf engellemek için ‘Açamazsınız’ demelerinden endişeliyiz. Amacın oraya gittiğini düşünüyoruz. İBB’nin ve CHP’li belediyelerin kreşlerini ve çocuk etkinlik merkezlerinin açılmasını engellemek ve belediyelerin vaatlerini engellemek gibi bir çaba görüyoruz” dedi.
‘İSTEDİKLERİ GİBİ YORUMLUYORLAR’
İnanlı şöyle devam etti:
“Yönetmelikle 6 aylık süre verilmiş. Bizim kreşlerimizin ve merkezlerin hiçbir eksiği yok ancak hangi şeffaflıkla denetimlerin yapılacağı konusunda soru işaretlerimiz var. Yönetmelikleri istedikleri gibi yorumlayan bir iktidarla karşı karşıyayız. Kanunların kişiye ve partiye göre siyasi amaçlarla yorumlandığı bir dönemden geçiyoruz. Bu yüzden ‘Kriterlere uymuyorsunuz’ diyerek geriye dönük kapatma yollarına gitme ihtimalleri de var. Ancak bu denetim eksikliğimden kaynaklanacağını düşünmüyorum. Ekrem İmamoğlu yola çıkarken ‘Bu şehrin imkânlarını vakıf ve cemaatlere değil, bu şehrin çocuklarına ve kadınlarına vereceğiz’ demişti ve 2019’dan beri hiçbir gruba özel tahsis yapılmadı. Bugün MEB devletin okullarını yaz kampı için TÜGVA’ya açarken, İBB imkânlarını tamamen halka sunuyor. Biz denetime her zaman varız; ancak amaç başkaysa, bu belediyelerin elini kolunu bağlamak anlamına gelir.”
6 aylık başvuru süresi"Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz
Bakımevleri Hakkında Yönetmelik" ile büyükşehir, il ve ilçe belediyelerine ait kreşler de ilk kez Aile
Bakanlığı’nın doğrudan izin ve denetim yetkisi kapsamına alındı. DW Türkçe’den Alican Uludağ’ın
haberine göre, düzenlemeyle birlikte CHP’li belediyelerin işlettiği yaklaşık 785 kreş de doğrudan
Bakanlığın izin ve denetim sistemine dahil edildi. Yönetmelikle şu ifadeler dikkat çekti:
Mevcut kreşler 6 ay içinde Bakanlığa başvuracak.
Açılış onayı almayan kreşler için kapatma süreci işletilebilecek.
Yeni açılacak kreşler faaliyete başlamadan önce Bakanlıktan izin alacak.
Kreşler yılda en az bir kez denetlenecek.
Eksiklik tespit edilen kreşlerde yeni çocuk kaydı durdurulacak.
Eksiklikler giderilmezse kapatma gündeme gelecek.
İzinsiz faaliyet, sahte belge tespitinde doğrudan kapatma uygulanabilecek.
TARTIŞMA YENİDEN GÜNDEMDE
Belediye kreşleri, son yıllarda merkezi yönetim ile CHP’li belediyeler arasında yetki tartışmalarının odağında yer alıyordu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2024 yılında belediyelerin yeni kreş açmasının önlenmesini isteyen bir yazı göndermiş, CHP ise bu girişimi belediyelerin sosyal hizmetlerini engellemeye yönelik bir adım olarak değerlendirmişti. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ise söz konusu yazının kreşleri değil, anaokulu ve anasınıflarını kapsadığını savunmuştu.