Ülke bir yılı daha geride bırakırken özellikle 19 Mart direnişinin ardından başlayan protestolar karşısında ortaya çıkan veriler bile 2026 yılının öncelikli meselesinin tek adam rejimini göndermek olduğunu ortaya koyar nitelikte.
3 BİNE YAKIN GÖZALTI 300’Ü AŞKIN TUTUKLAMA
Bu sene boyunca resmî olmayan rakamlara göre 3 bine yakın kişi eylemlerde gözaltına alındı. 300’ü aşkın tutuklama gerçekleşti. Eylemlere bağlantılı olarak 800’e yakın kişi hakkında da dava açıldı. Zaman içerisinde birçok kişi hakkında beraat kararı verilse de özellikle CHP’li belediye başkanları, bürokratlar, hedef tahtasına oturtulan gazeteciler ve birçok siyasi aktör yeni yılı cezaevinde karşıladı.
MLSA’nın raporuna göre de mahkemelerin büyük bölümünde sanıkların “örgüt propagandası”, “2911 sayılı kanuna muhalefet” veya “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamalarıyla karşı karşıya bırakıldığı kaydedildi. Sanıkların yarısından fazlasını “aktivistler” (%52) oluştururken, onları gazeteciler (%18) ve öğrenciler (%15) izledi. Avukatlar, siyasetçiler ve akademisyenler de listede yer aldı.
İLK SUÇLAMA ÖRGÜT ÜYELİĞİ
Davalarda sanıklara en sık yöneltilen suçlamalar arasında “örgüt üyeliği” (%31,5) ve “örgüt propagandası” (%18,2) öne çıktı. Haber içerikleri, sosyal medya paylaşımları, dernek üyelikleri ya da barışçıl eylemlere katılım gibi faaliyetler bu suçlamaların temel gerekçesi olarak gösterildi.
OPERASYONLAR ÜLKEYE YAYILDI
İlk olarak 19 Mart operasyonunun nedeni, yapılan İBB Başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla başlatılan süreç, daha sonra diğer belediyelerle genişletildi.
Soruşturmalara ilişkin olarak Cumhurbaşkanına hakaret, yolsuzluk, casusluk ve kişisel verilerin ele geçirilmesi gibi suçlamalar dayanak yapıldı.
Yılsonu itibarıyla 277 gündür cezaevinde olan İmamoğlu hakkında da birçok suçlamayla birden fazla dava açıldı.
Tutuklanmasının ardından aylar sonra ortaya konulan iddianamede, “suç örgütü liderliği” iddiasıyla İmamoğlu için 2 bin 430 yıla kadar hapis cezası istendi.
SORUŞTURMALAR DALGA DALGA GENİŞLEDİ
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturmayı yıl boyunca dokuz ayrı dalga operasyonla genişletti. İhaleye fesat, rüşvet, örgüt üyeliği ve dolandırıcılık suçlamalarıyla yüzlerce kişi gözaltına alındı. Beşiktaş, Beykoz, Şişli, Gaziosmanpaşa, Avcılar, Seyhan, Ceyhan, Büyükçekmece, Bayrampaşa, Şile ve Beyoğlu belediye başkanları hakkında gözaltı ve tutuklama kararları verildi. Bazı belediyelere kayyum atandı, bazı belediyelerde yönetim AK Parti’ye geçti.
Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek de tutuklanan isimler arasında yer aldı.
‘KENT UZLAŞISI’ SORUŞTURMALARI
CHP’nin, DEM Parti’nin aday göstermediği bazı belediyeleri kazanmasının ardından başlatılan “Kent Uzlaşısı” soruşturmalarında, belediye başkan yardımcıları ve meclis üyeleri terör örgütüne üyelik ve yardım suçlamalarıyla tutuklandı. Bazı dosyalarda hala iddianame hazırlanmadı. Aziz İhsan Aktaş dosyası İş insanı Aziz İhsan Aktaş’ın ifadeleriyle genişleyen soruşturmalarda 578 sayfalık iddianame hazırlandı. Aralarında çok sayıda CHP’li belediye başkanı ve yönetici olmak üzere 200 kişi şüpheli olarak dosyada yer aldı. 2021–2024 yılları arasındaki konser harcamalarına ilişkin soruşturmada 14 kişi gözaltına alındı, 5’i tutuklandı. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş hakkında iki ayrı soruşturma izni alındı.
Tutuklanan belediye başkanları ise şöyle:
- Ekrem İmamoğlu (İBB)
- Rıza Akpolat (Beşiktaş)
- Alaattin Köseler (Beykoz)
- Resul Emrah Şahan (Şişli)
- Hakan Bahçetepe (Gaziosmanpaşa)
- Utku Caner Çaykara (Avcılar)
- Hasan Akgün (Büyükçekmece)
- Özgür Kabadayı (Şile)
- İnan Güney (Beyoğlu)
- Hasan Mutlu (Bayrampaşa)
Diğer iller:
- Zeydan Karalar (Adana)
- Oya Tekin (Seyhan)
- Kadir Aydar (Ceyhan)
- Muhittin Böcek (Antalya)
Belediye başkanlarının yanı sıra birçok bürokrat da operasyonlarda tutuklandı. O isimlerden
bazıları şunlar:
Mehmet Pehlivan
İmamoğlu’nun avukatı
Celal Tekin
Belediye başkanı eşi
Aykut Erdoğdu
Eski CHP milletvekili
Baki Aydöner
CHP Parti Meclisi üyesi
Ali Sukas
Ağaç ve Peyzaj A.Ş. Genel Müdürü
Burak Korzay
İSFALT Genel Müdürü
Erdal Celal Aksoy
İBB Genel Sekreter Yardımcısı
Mehmet Mandacı
Belediye Başkan Yardımcısı
Erhan Daka
Belediye Başkan Yardımcısı
Rıza Can Özdemir
Belediye Başkan Yardımcısı
İsmet Abacı
Beşiktaş Belediye Başkan Yardımcısı’nın babası
GEZİ DAVASI TUTUKLULARI
Gezi Direnişi davasındatutuklulukları süren isimler ise şöyle:
Osman Kavala: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla tutuklu bulunuyor; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin iki bağlayıcı
serbest bırakma kararına rağmen cezaevinden çıkmadı.
Can Atalay: 18 yıl hapis cezası verildi ve tutukluluğu devam
ediyor. Atalay hakkında da Anayasa Mahkemesi ve diğer mahkemeler hak ihlali kararları vermesine rağmen tahliyesi uygulanmadı.
Tayfun Kahraman: 18 yıl hapis cezasıyla tutuklu bulunuyor. Hastalığına rağmen cezaevinde tutulan Kahraman’ın, Anayasa Mahkemesi hak ihlali kararları sonrası yeniden yargılanması yönündeki süreci hâlen sürüyor.
Mine Özerden: 18 yıl hapis cezasıyla tutuklu bulunuyor.
Çiğdem Mater Utku: 18 yıl hapis cezasıyla tutuklu bulunuyor.
Öte yandan ülkede devam eden çözüm sürecine karşı tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanları da 2026’yı cezaevinde karşıladı.